Skip to content

रेवा खण्डम् · अध्यायः २३३

Satyanarayana Katha, Chapter 1

A chapter of the Skanda Purana.

24 versesSanskrit with transliteration

Skanda on his peacock, spear in hand.

॥ श्री गणेशाय नमः ॥ ॥ श्रीपरमात्मने नमः ॥ श्रीव्यास उवाच । एकदा नैमिषारण्ये ऋषयः शौनकादयः । पप्रच्छुर्मुनयः सर्वे सूतं पौराणिकं खलु ॥ १ ॥

|| śrī gaṇeśāya namaḥ || || śrīparamātmane namaḥ || śrīvyāsa uvāca | ekadā naimiṣāraṇye ṛṣayaḥ śaunakādayaḥ | papracchurmunayaḥ sarve sūtaṃ paurāṇikaṃ khalu || 1 ||

Report an error

ऋषय ऊचुः । व्रतेन तपसा किं वा प्राप्यते वाञ्छितं फलम् । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने ॥ २ ॥

ṛṣaya ūcuḥ | vratena tapasā kiṃ vā prāpyate vāñchitaṃ phalam | tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2 ||

Report an error

सूत उवाच । नारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः । सुरर्षये यथैवाह तच्छृणुध्वं समाहिताः ॥ ३ ॥

sūta uvāca | nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ | surarṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3 ||

Report an error

एकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया । पर्यटन् विविधान् लोकान् मर्त्यलोकमुपागतः ॥ ४ ॥

ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā | paryaṭan vividhān lokān martyalokamupāgataḥ || 4 ||

Report an error

ततोदृष्ट्वा जनान्सर्वान् नानाक्लेशसमन्वितान् । नानायोनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः ॥ ५ ॥

tatodṛṣṭvā janānsarvān nānākleśasamanvitān | nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5 ||

Report an error

केनोपायेन चैतेषां दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम् । इति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोकं गतस्तदा ॥ ६ ॥

kenopāyena caiteṣāṃ duḥkhanāśo bhaved dhruvam | iti sañcintya manasā viṣṇulokaṃ gatastadā || 6 ||

Report an error

तत्र नारायणं देवं शुक्लवर्णं चतुर्भुजम् । शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म-वनमाला-विभूषितम् ॥ ७ ॥

tatra nārāyaṇaṃ devaṃ śuklavarṇaṃ caturbhujam | śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7 ||

Report an error

दृष्ट्वा तं देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे । नारद उवाच । नमो वाङ्मनसातीतरूपायानन्तशक्तये । आदिमध्यान्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ ८ ॥

dṛṣṭvā taṃ devadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame | nārada uvāca | namo vāṅmanasātītarūpāyānantaśaktaye | ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8 ||

Report an error

सर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने । श्रुत्वा स्तोत्रं ततो विष्णुर्नारदं प्रत्यभाषत ॥ ९ ॥

sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine | śrutvā stotraṃ tato viṣṇurnāradaṃ pratyabhāṣata || 9 ||

Report an error

श्रीभगवानुवाच । किमर्थमागतोऽसि त्वं किं ते मनसि वर्तते । कथयस्व महाभाग तत्सर्वं कथयामि ते ॥ १० ॥

śrībhagavānuvāca | kimarthamāgato'si tvaṃ kiṃ te manasi vartate | kathayasva mahābhāga tatsarvaṃ kathayāmi te || 10 ||

Report an error

नारद उवाच । मर्त्यलोके जनाः सर्वे नानाक्लेशसमन्विताः । नानायोनिसमुत्पन्नाः पच्यन्ते पापकर्मभिः ॥ ११ ॥

nārada uvāca | martyaloke janāḥ sarve nānākleśasamanvitāḥ | nānāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11 ||

Report an error

तत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद्वद । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं कृपास्ति यदि ते मयि ॥ १२ ॥

tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada | śrotumicchāmi tatsarvaṃ kṛpāsti yadi te mayi || 12 ||

Report an error

श्रीभगवानुवाच । साधु पृष्टं त्वया वत्स लोकानुग्रहकाङ्क्षया । यत्कृत्वा मुच्यते मोहात् तच्छृणुष्व वदामि ते ॥ १३ ॥

śrībhagavānuvāca | sādhu pṛṣṭaṃ tvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā | yatkṛtvā mucyate mohāt tacchṛṇuṣva vadāmi te || 13 ||

Report an error

व्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मर्त्ये च दुर्लभम् । तव स्नेहान्मया वत्स प्रकाशः क्रियतेऽधुना ॥ १४ ॥

vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham | tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate'dhunā || 14 ||

Report an error

सत्यनारायणस्यैव व्रतं सम्यग्विधानतः । कृत्वा सद्यः सुखं भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् । तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं नारदो मुनिरब्रवीत् ॥ १५ ॥

satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | kṛtvā sadyaḥ sukhaṃ bhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt | tacchrutvā bhagavadvākyaṃ nārado munirabravīt || 15 ||

Report an error

नारद उवाच । किं फलं किं विधानं च कृतं केनैव तद् व्रतम् । तत्सर्वं विस्तराद् ब्रूहि कदा कार्यं व्रतं प्रभो ॥ १६ ॥

nārada uvāca | kiṃ phalaṃ kiṃ vidhānaṃ ca kṛtaṃ kenaiva tad vratam | tatsarvaṃ vistarād brūhi kadā kāryaṃ vrataṃ prabho || 16 ||

Report an error

श्रीभगवानुवाच । दुःखशोकादिशमनं धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ १७ ॥

śrībhagavānuvāca | duḥkhaśokādiśamanaṃ dhanadhānyapravardhanam || 17 ||

Report an error

सौभाग्यसन्ततिकरं सर्वत्र विजयप्रदम् । यस्मिन् कस्मिन् दिने मर्त्यो भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ १८ ॥

saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam | yasmin kasmin dine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18 ||

Report an error

सत्यनारायणं देवं यजेच्चैव निशामुखे । ब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः ॥ १९ ॥

satyanārāyaṇaṃ devaṃ yajeccaiva niśāmukhe | brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19 ||

Report an error

नैवेद्यं भक्तितो दद्यात् सपादं भक्ष्यमुत्तमम् । रम्भाफलं घृतं क्षीरं गोधूमस्य च चूर्णकम् ॥ २० ॥

naivedyaṃ bhaktito dadyāt sapādaṃ bhakṣyamuttamam | rambhāphalaṃ ghṛtaṃ kṣīraṃ godhūmasya ca cūrṇakam || 20 ||

Report an error

अभावे शालिचूर्णं वा शर्करा वा गुडस्तथा । सपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥ २१ ॥

abhāve śālicūrṇaṃ vā śarkarā vā guḍastathā | sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21 ||

Report an error

विप्राय दक्षिणां दद्यात् कथां श्रुत्वा जनैः सह । ततश्च बन्धुभिः सार्धं विप्रांश्च प्रतिभोजयेत् ॥ २२ ॥

viprāya dakṣiṇāṃ dadyāt kathāṃ śrutvā janaiḥ saha | tataśca bandhubhiḥ sārdhaṃ viprāṃśca pratibhojayet || 22 ||

Report an error

प्रसादं भक्षयेद् भक्त्या नृत्यगीतादिकं चरेत् । ततश्च स्वगृहं गच्छेत् सत्यनारायणं स्मरन् ॥ २३ ॥

prasādaṃ bhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādikaṃ caret | tataśca svagṛhaṃ gacchet satyanārāyaṇaṃ smaran || 23 ||

Report an error

एवं कृते मनुष्याणां वाञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम् । विशेषतः कलियुगे लघूपायोऽस्ति भूतले ॥ २४ ॥ ॥ इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे श्रीसत्यनारायण व्रतकथायां प्रथमोऽध्यायः ॥ १॥

evaṃ kṛte manuṣyāṇāṃ vāñchāsiddhirbhaved dhruvam | viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo'sti bhūtale || 24 || || iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyāṃ prathamo'dhyāyaḥ || 1||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).