Skip to content

द्वारकामाहात्म्यम् · अध्यायः २४

Chapter 1715

A chapter of the Skanda Purana.

94 versesSanskrit with transliteration

Skanda on his peacock, spear in hand.

॥ श्रीमार्कंडेय उवाच ॥ ॥ । पितॄणां प्रेतरूपाणां कृत्वा वाक्यं महीपते ॥ । चंद्रशर्मा द्विजश्रेष्ठो द्वारकां समुपागतः ॥ १ ॥

|| śrīmārkaṃḍeya uvāca || || | pitṝṇāṃ pretarūpāṇāṃ kṛtvā vākyaṃ mahīpate || | caṃdraśarmā dvijaśreṣṭho dvārakāṃ samupāgataḥ || 1 ||

Report an error

रुक्मिणीसहितः कृष्णो यत्र तिष्ठति चान्वहम् ॥ । यत्र तिष्ठंति तीर्थानि तत्र यातो द्विजोत्तमः ॥ २ ॥

rukmiṇīsahitaḥ kṛṣṇo yatra tiṣṭhati cānvaham || | yatra tiṣṭhaṃti tīrthāni tatra yāto dvijottamaḥ || 2 ||

Report an error

यत्र तिष्ठंति यज्ञाश्च यत्र तिष्ठंति देवताः ॥ । यत्र तिष्ठंति ऋषयो मुनयो योगवित्तमाः ॥ ३ ॥

yatra tiṣṭhaṃti yajñāśca yatra tiṣṭhaṃti devatāḥ || | yatra tiṣṭhaṃti ṛṣayo munayo yogavittamāḥ || 3 ||

Report an error

या पुरी सिद्धगंधर्वैः सेव्यते किंनरैर्नरेः ॥ । अप्सरोगणयक्षैश्च द्वारका सर्वकामदा ॥ ४ ॥

yā purī siddhagaṃdharvaiḥ sevyate kiṃnarairnareḥ || | apsarogaṇayakṣaiśca dvārakā sarvakāmadā || 4 ||

Report an error

स्वर्गारोहणनिश्रेणी वहते यत्र गोमती ॥ । सा पुरी मोक्षदा नृणां दृष्टा विप्रवरेण हि ॥ ५ ॥

svargārohaṇaniśreṇī vahate yatra gomatī || | sā purī mokṣadā nṛṇāṃ dṛṣṭā vipravareṇa hi || 5 ||

Report an error

यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् ॥ । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते ॥ ६ ॥

yasyāḥ sīmāṃ praviṣṭasya brahmahatyādipātakam || | naśyate darśanādeva tāṃ purīṃ ko na sevate || 6 ||

Report an error

गत्वा कृष्णपुरीं दृष्ट्वा गोमतीं चैव सागरम् ॥ । मन्ये कृतार्थमात्मानं जीवितं यौवनं धनम् ॥ ७ ॥

gatvā kṛṣṇapurīṃ dṛṣṭvā gomatīṃ caiva sāgaram || | manye kṛtārthamātmānaṃ jīvitaṃ yauvanaṃ dhanam || 7 ||

Report an error

दृष्ट्वा कृष्णपुरीं रम्यां कृष्णस्य मुखपंकजम् ॥ । धन्योऽहं कृत्यकृत्योहं सभाग्योऽहं धरातले ॥ ८ ॥

dṛṣṭvā kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ kṛṣṇasya mukhapaṃkajam || | dhanyo'haṃ kṛtyakṛtyohaṃ sabhāgyo'haṃ dharātale || 8 ||

Report an error

दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं रुक्मिणीं द्वारकां पुरीम्॥ । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम् ॥ ९ ॥

dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ ramyaṃ rukmiṇīṃ dvārakāṃ purīm|| | tīrthakoṭisahasraistu sevitaiḥ kiṃ prayojanam || 9 ||

Report an error

पुण्यैर्लक्षसहस्रैस्तु प्राप्ता द्वारवती शुभा ॥ । शुक्ला वैशाखमासे तु संप्राप्ता मधुसूदनी ॥ १० ॥

puṇyairlakṣasahasraistu prāptā dvāravatī śubhā || | śuklā vaiśākhamāse tu saṃprāptā madhusūdanī || 10 ||

Report an error

द्वादशी त्रिस्पृशानाम पापकोटिशतापहा ॥ । धन्याः सर्वे मनुष्यास्ते वैशाखे मधुसूदनी ॥१ ॥ ११ ॥

dvādaśī trispṛśānāma pāpakoṭiśatāpahā || | dhanyāḥ sarve manuṣyāste vaiśākhe madhusūdanī ||1 || 11 ||

Report an error

संप्राप्ता त्रिस्पृशा यैस्तु बुधवारेण संयुता ॥ । न यज्ञैस्तु न वेदैस्तु न तीर्थैः कोटिसेवितैः ॥ । प्राप्यते तत्फलं नैव द्वारकायां यथा नृणाम् ॥ १२ ॥

saṃprāptā trispṛśā yaistu budhavāreṇa saṃyutā || | na yajñaistu na vedaistu na tīrthaiḥ koṭisevitaiḥ || | prāpyate tatphalaṃ naiva dvārakāyāṃ yathā nṛṇām || 12 ||

Report an error

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो गोमतीतीरमाश्रितः ॥ । उपस्पृश्य यथान्यायं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १३ ॥

evamuktvā dvijaśreṣṭho gomatītīramāśritaḥ || | upaspṛśya yathānyāyaṃ śāstradṛṣṭena karmaṇā || 13 ||

Report an error

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः ॥ । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् ॥ । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप ॥ १४ ॥

kṛtvā snānaṃ yathoktaṃ tu saṃtarpya pitṛdevatāḥ || | cakratīrthātsamādāya śilāṃścakrāṃkitāñchubhān || | pūjitāḥ puruṣasūktena yathoktavidhinā nṛpa || 14 ||

Report an error

शिवपूजा कृता पश्चात्संस्मृत्य पितृभाषितम् ॥ । दत्त्वा पिंडोदकं सम्यक्पितॄणां विधिपूर्वकम् ॥ १५ ॥

śivapūjā kṛtā paścātsaṃsmṛtya pitṛbhāṣitam || | dattvā piṃḍodakaṃ samyakpitṝṇāṃ vidhipūrvakam || 15 ||

Report an error

विलेपनं च वस्त्राणि पुष्पाणि धूपदीपको ॥ । नैवेद्यानि मनोज्ञानि कंदमूलफलानि च ॥ १६ ॥

vilepanaṃ ca vastrāṇi puṣpāṇi dhūpadīpako || | naivedyāni manojñāni kaṃdamūlaphalāni ca || 16 ||

Report an error

तांबूलं च सकर्पूरं कृत्वा नीराजनादिकम् ॥ । प्रदक्षिणां नमस्कारं स्तुतिपूर्वं पुनःपुनः ॥ १७ ॥

tāṃbūlaṃ ca sakarpūraṃ kṛtvā nīrājanādikam || | pradakṣiṇāṃ namaskāraṃ stutipūrvaṃ punaḥpunaḥ || 17 ||

Report an error

क्षमापयित्वा देवेशं चक्रे जागरणं ततः ॥ । यामत्रये व्यतीते तु चंद्रशर्मा ह्युवाच ह ॥ १८ ॥

kṣamāpayitvā deveśaṃ cakre jāgaraṇaṃ tataḥ || | yāmatraye vyatīte tu caṃdraśarmā hyuvāca ha || 18 ||

Report an error

आतुरस्य च दीनस्य शृणु कृष्ण वचो मम ॥ । संसारभयसंत्रस्तं मां त्वमुद्धर केशव ॥ १९ ॥

āturasya ca dīnasya śṛṇu kṛṣṇa vaco mama || | saṃsārabhayasaṃtrastaṃ māṃ tvamuddhara keśava || 19 ||

Report an error

त्वत्पादांबुज भक्तानां न दुःखं पापिनामपि ॥ । किं पुनः पापहीनानां द्वादशीसेविनां नृणाम् ॥ २० ॥

tvatpādāṃbuja bhaktānāṃ na duḥkhaṃ pāpināmapi || | kiṃ punaḥ pāpahīnānāṃ dvādaśīsevināṃ nṛṇām || 20 ||

Report an error

दशमीवेधजं पापं कथितं मम पूर्वजैः ॥ । दुष्कृतं नाशमायातु त्वत्प्रसादाज्जनार्द्दन ॥ २१ ॥

daśamīvedhajaṃ pāpaṃ kathitaṃ mama pūrvajaiḥ || | duṣkṛtaṃ nāśamāyātu tvatprasādājjanārddana || 21 ||

Report an error

सविद्धं त्वद्दिनं कृष्ण यत्कृतं जागरं हरे ॥ । तत्पापं विलयं यातु यथालवणमंभसि ॥ २२ ॥

saviddhaṃ tvaddinaṃ kṛṣṇa yatkṛtaṃ jāgaraṃ hare || | tatpāpaṃ vilayaṃ yātu yathālavaṇamaṃbhasi || 22 ||

Report an error

सविद्धं वासरं यस्मा त्कृतं मम पितामहैः ॥ । प्रेतत्वं तेन संप्राप्तं महादुःखप्रसाधकम् ॥ २३ ॥

saviddhaṃ vāsaraṃ yasmā tkṛtaṃ mama pitāmahaiḥ || | pretatvaṃ tena saṃprāptaṃ mahāduḥkhaprasādhakam || 23 ||

Report an error

यथा प्रेतत्वनिर्मुक्ता मम पूर्वपितामहाः ॥ । मुक्तिं प्रयांति देवेश तथा कुरु जगत्पते ॥ २४ ॥

yathā pretatvanirmuktā mama pūrvapitāmahāḥ || | muktiṃ prayāṃti deveśa tathā kuru jagatpate || 24 ||

Report an error

पुनरेव यदुश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ । अविद्यामोहितेनापि न कृतं तव पूजनम् ॥ २५ ॥

punareva yaduśreṣṭha prasādaṃ kartumarhasi || | avidyāmohitenāpi na kṛtaṃ tava pūjanam || 25 ||

Report an error

मया पापेन देवेश शिवभक्तिः समाश्रिता ॥ । तव भक्तिः कृता नैव न कृतं तव वासरम् ॥ २६ ॥

mayā pāpena deveśa śivabhaktiḥ samāśritā || | tava bhaktiḥ kṛtā naiva na kṛtaṃ tava vāsaram || 26 ||

Report an error

न दृष्टा द्वारका कृष्ण न स्नातो गोमतीजले ॥ । न दृष्टं पादपद्मं च त्वदीयं मोक्षदा यकम् ॥ २७ ॥

na dṛṣṭā dvārakā kṛṣṇa na snāto gomatījale || | na dṛṣṭaṃ pādapadmaṃ ca tvadīyaṃ mokṣadā yakam || 27 ||

Report an error

न कृता द्वारकायात्रा दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् ॥ । विफलं सुकृतं जातं यन्मया समुपार्जितम् ॥ २८ ॥

na kṛtā dvārakāyātrā dṛṣṭvā someśvaraṃ prabhum || | viphalaṃ sukṛtaṃ jātaṃ yanmayā samupārjitam || 28 ||

Report an error

मत्पूर्वजैस्तु कथितं सर्वमेव सुरेश्वर ॥ । तत्पुण्यं मा वृथा यातु प्रसादात्तव केशव ॥ २९ ॥

matpūrvajaistu kathitaṃ sarvameva sureśvara || | tatpuṇyaṃ mā vṛthā yātu prasādāttava keśava || 29 ||

Report an error

दृष्टं तु तव वक्त्रं च दुर्ल्लभं भुवनत्रये ॥ । तन्नास्ति देवकीपुत्र पुराणेषु श्रुतं मया ॥ ३० ॥

dṛṣṭaṃ tu tava vaktraṃ ca durllabhaṃ bhuvanatraye || | tannāsti devakīputra purāṇeṣu śrutaṃ mayā || 30 ||

Report an error

सापराधास्तु ये केचिच्छिशुपालादयः स्मृताः ॥ । त्वत्करेण हताः कोपान्मुक्तिं प्राप्ता महीवराः ॥ ३१ ॥

sāparādhāstu ye kecicchiśupālādayaḥ smṛtāḥ || | tvatkareṇa hatāḥ kopānmuktiṃ prāptā mahīvarāḥ || 31 ||

Report an error

अद्यप्रभृति कर्त्तव्यं पूजनं प्रत्यहं च तत्॥ । पलार्धेनापि विद्धं स्याद्भोक्तव्यं वासरे तव ॥ ३२ ॥

adyaprabhṛti karttavyaṃ pūjanaṃ pratyahaṃ ca tat|| | palārdhenāpi viddhaṃ syādbhoktavyaṃ vāsare tava || 32 ||

Report an error

त्वत्प्रिया च मया कार्य्या द्वादशी व्रतसंयुता ॥ । भक्तिर्भागवतानां च कार्य्या प्राणैर्द्धनैरपि ॥ ३३ ॥

tvatpriyā ca mayā kāryyā dvādaśī vratasaṃyutā || | bhaktirbhāgavatānāṃ ca kāryyā prāṇairddhanairapi || 33 ||

Report an error

नित्यं नामसहस्रं तु पठनीयं तव प्रियम् ॥ । पूजा तु तुलसीपत्रैर्मया कार्या सदैव हि ॥ ३४ ॥

nityaṃ nāmasahasraṃ tu paṭhanīyaṃ tava priyam || | pūjā tu tulasīpatrairmayā kāryā sadaiva hi || 34 ||

Report an error

तुलसीकाष्ठसंभूता माला धार्य्या सदा मया ॥ । नृत्यं गीतं च कर्त्तव्यं संप्राप्ते जागरे तव ॥ ३५ ॥

tulasīkāṣṭhasaṃbhūtā mālā dhāryyā sadā mayā || | nṛtyaṃ gītaṃ ca karttavyaṃ saṃprāpte jāgare tava || 35 ||

Report an error

द्वारकायां प्रकर्त्तव्यं प्रत्यहं गमनं मया ॥ । त्वत्कथाश्रवणार्थं च नित्यं पुस्तकवाचनम् ॥ ३६ ॥

dvārakāyāṃ prakarttavyaṃ pratyahaṃ gamanaṃ mayā || | tvatkathāśravaṇārthaṃ ca nityaṃ pustakavācanam || 36 ||

Report an error

नित्यं पादोदकं मूर्ध्ना मया धार्यं सुभक्तितः ॥ । नैवेद्यभक्षणं चैव करिष्यामि सुभक्तितः ॥ ३७ ॥

nityaṃ pādodakaṃ mūrdhnā mayā dhāryaṃ subhaktitaḥ || | naivedyabhakṣaṇaṃ caiva kariṣyāmi subhaktitaḥ || 37 ||

Report an error

निर्माल्यं शिरसा धार्य्यं त्वदीयं सादरं मया ॥ । तव दत्त्वा यदिष्टं तु भक्षणीयं सदा मया ॥ ३८ ॥

nirmālyaṃ śirasā dhāryyaṃ tvadīyaṃ sādaraṃ mayā || | tava dattvā yadiṣṭaṃ tu bhakṣaṇīyaṃ sadā mayā || 38 ||

Report an error

तथा तथा प्रकर्त्तव्यं येन तुष्टिर्भवेत्तव ॥ । तथ्यमेतन्मया कृष्ण तवाग्रे परिकीर्तितम् ॥ ३९ ॥

tathā tathā prakarttavyaṃ yena tuṣṭirbhavettava || | tathyametanmayā kṛṣṇa tavāgre parikīrtitam || 39 ||

Report an error

॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ ॥ । साधुसाधु महाभाग चन्द्रशर्मन्द्विजोत्तम ॥ । आगमिष्यंति मल्लोके त्वया सह पितामहाः ॥ ४० ॥

|| śrīkṛṣṇa uvāca || || | sādhusādhu mahābhāga candraśarmandvijottama || | āgamiṣyaṃti malloke tvayā saha pitāmahāḥ || 40 ||

Report an error

पश्य प्रेतत्वनिर्मुक्ता मत्प्रसादाद्द्विजोत्तम ॥ । आकाशे गरुडारूढास्तव पूर्वपितामहाः ॥ ४१ ॥

paśya pretatvanirmuktā matprasādāddvijottama || | ākāśe garuḍārūḍhāstava pūrvapitāmahāḥ || 41 ||

Report an error

॥ पितामहा ऊचुः ॥ ॥ । त्वत्प्रसादाद्वयं पुत्र मुक्तिं प्राप्ता न संशयः ॥ । प्रेतयोनेर्विनिर्मुक्ताः कृष्णवक्त्रावलोकनात् ॥ ४२.॥ । धन्यास्ते मानुषे लोके पुत्रपौत्रप्रपौत्रकाः ॥ । दृष्ट्वा श्रीसोमनाथं तु कृष्णं पश्यंति द्वारकाम् ॥ ४२–४३ ॥

|| pitāmahā ūcuḥ || || | tvatprasādādvayaṃ putra muktiṃ prāptā na saṃśayaḥ || | pretayonervinirmuktāḥ kṛṣṇavaktrāvalokanāt || 42.|| | dhanyāste mānuṣe loke putrapautraprapautrakāḥ || | dṛṣṭvā śrīsomanāthaṃ tu kṛṣṇaṃ paśyaṃti dvārakām || 42–43 ||

Report an error

धन्या च विधवा नारी कृष्णयात्रां करोति या ॥ । उद्धरिष्यति लोकेऽस्मिन्कुलानां निरयाच्छतम् ॥ ४४ ॥

dhanyā ca vidhavā nārī kṛṣṇayātrāṃ karoti yā || | uddhariṣyati loke'sminkulānāṃ nirayācchatam || 44 ||

Report an error

। श्वपचोऽपि करोत्येवं यात्रां च हरिशांकरीम्॥ । स याति परमां मुक्तिं पितृभिः परिवारितः ॥ ४५ ॥

| śvapaco'pi karotyevaṃ yātrāṃ ca hariśāṃkarīm|| | sa yāti paramāṃ muktiṃ pitṛbhiḥ parivāritaḥ || 45 ||

Report an error

यः पुनस्तीर्थसंन्यासं कृत्वा तिष्ठति तत्र वै ॥ । विष्णुलोकान्निवृत्तिर्न कल्पकोटिशतैरपि ॥ ४६ ॥

yaḥ punastīrthasaṃnyāsaṃ kṛtvā tiṣṭhati tatra vai || | viṣṇulokānnivṛttirna kalpakoṭiśatairapi || 46 ||

Report an error

वंचितास्ते न सन्देहो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् ॥ । दृष्टं कृष्णमुखं नैव न स्नाता गोमतीजले ॥ ४७ ॥

vaṃcitāste na sandeho dṛṣṭvā someśvaraṃ prabhum || | dṛṣṭaṃ kṛṣṇamukhaṃ naiva na snātā gomatījale || 47 ||

Report an error

किं जलैर्बहुभिः पुण्यैस्तीर्थकोटिसमुद्भवैः ॥ । दृष्ट्वा सोमेश्वरं यस्तु द्वारकां नैव गच्छति ॥ । धिक्कुर्वंति च तं पापं पितरो दिवि संस्थिताः ॥ ४८ ॥

kiṃ jalairbahubhiḥ puṇyaistīrthakoṭisamudbhavaiḥ || | dṛṣṭvā someśvaraṃ yastu dvārakāṃ naiva gacchati || | dhikkurvaṃti ca taṃ pāpaṃ pitaro divi saṃsthitāḥ || 48 ||

Report an error

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं दृष्ट्वा पुनः शिवम्॥ । सौपर्णे कथितं पुण्यं यात्राशतसमुद्भवम् ॥ ४९ ॥

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ kṛṣṇaṃ dṛṣṭvā punaḥ śivam|| | sauparṇe kathitaṃ puṇyaṃ yātrāśatasamudbhavam || 49 ||

Report an error

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं नैव प्रपश्यति ॥ । मोहाद्व्यर्थगतं तस्य सर्वं संसारकर्म वै ॥ ५० ॥

dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ kṛṣṇaṃ naiva prapaśyati || | mohādvyarthagataṃ tasya sarvaṃ saṃsārakarma vai || 50 ||

Report an error

आगत्य यः प्रभासे च कृष्णं पश्यति वै नरः ॥ । प्रभासायुतसंख्यं तु फलमाप्नोति यत्नतः ॥ ५१ ॥

āgatya yaḥ prabhāse ca kṛṣṇaṃ paśyati vai naraḥ || | prabhāsāyutasaṃkhyaṃ tu phalamāpnoti yatnataḥ || 51 ||

Report an error

यस्मात्सर्वाणि तीर्थानि सर्वे देवास्तथा मखाः ॥ । द्वारकायां समायांति त्रिकालं कृष्णसंनिधौ ॥ ५२ ॥

yasmātsarvāṇi tīrthāni sarve devāstathā makhāḥ || | dvārakāyāṃ samāyāṃti trikālaṃ kṛṣṇasaṃnidhau || 52 ||

Report an error

तीर्थैर्नानाविधैः पुत्र तत्स्थानैः किं प्रयोजनम् ॥ । फलं समस्ततीर्थानां दृष्ट्वा द्वारवतीं लभेत् ॥ ५३ ॥

tīrthairnānāvidhaiḥ putra tatsthānaiḥ kiṃ prayojanam || | phalaṃ samastatīrthānāṃ dṛṣṭvā dvāravatīṃ labhet || 53 ||

Report an error

हते कंसे जरासन्धे नरके च निपातिते ॥ । उत्तारिते भुवो भारे कृष्णो देवकिनंदनः ॥ । चक्रे द्वारवतीं रम्यां सन्निधौ सागरस्य च ॥ ५४ ॥

hate kaṃse jarāsandhe narake ca nipātite || | uttārite bhuvo bhāre kṛṣṇo devakinaṃdanaḥ || | cakre dvāravatīṃ ramyāṃ sannidhau sāgarasya ca || 54 ||

Report an error

स्थितः प्रीतमनाः कृष्णो लप्स्यते कामिनीसुखम् ॥ ५५ ॥

sthitaḥ prītamanāḥ kṛṣṇo lapsyate kāminīsukham || 55 ||

Report an error

ब्रह्माग्निवायुसूर्याश्च वासवाद्या दिवौकसः ॥ । मर्त्त्या विप्राश्च राजानः पातालात्पन्नगेश्वराः ॥ ५६ ॥

brahmāgnivāyusūryāśca vāsavādyā divaukasaḥ || | marttyā viprāśca rājānaḥ pātālātpannageśvarāḥ || 56 ||

Report an error

नद्यो नदाश्च शैलाश्च वनान्युपवनानि च ॥ । पुरग्रामा ह्यरण्यानि सागराश्च सरांसि च ॥ ५७ ॥

nadyo nadāśca śailāśca vanānyupavanāni ca || | puragrāmā hyaraṇyāni sāgarāśca sarāṃsi ca || 57 ||

Report an error

यक्षाश्चासुरगंधर्वाः सिद्धा विद्याधरास्तथा ॥ । रम्भाद्यप्सरसश्चैव प्रह्लादाद्या दितेः सुताः ॥ । रक्षा विभीषणाद्याश्च धनदो रक्ष नायकः ॥ ५८ ॥

yakṣāścāsuragaṃdharvāḥ siddhā vidyādharāstathā || | rambhādyapsarasaścaiva prahlādādyā diteḥ sutāḥ || | rakṣā vibhīṣaṇādyāśca dhanado rakṣa nāyakaḥ || 58 ||

Report an error

ऋषयो मुनयः सिद्धाः सनकाद्याश्च योगिनः ॥ । ग्रहा ऋक्षाणि योगाश्च ध्रुवः परमवैष्णवः ॥ ५९ ॥

ṛṣayo munayaḥ siddhāḥ sanakādyāśca yoginaḥ || | grahā ṛkṣāṇi yogāśca dhruvaḥ paramavaiṣṇavaḥ || 59 ||

Report an error

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तिष्ठते स्थाणुजंगमम् ॥ । श्रीकृष्णसन्निधौ नित्यं प्रत्यहं तिष्ठते सदा ॥ ६० ॥

yatkiṃcittriṣu lokeṣu tiṣṭhate sthāṇujaṃgamam || | śrīkṛṣṇasannidhau nityaṃ pratyahaṃ tiṣṭhate sadā || 60 ||

Report an error

न त्यजंति पुरीं पुण्यां द्वारकां कृष्णसेविताम् ॥ । सा त्वया सेविता पुत्र सांप्रतं कृष्णदर्शनात् ॥ । पिशाचयोनिनिर्मुक्ता यास्यामः परमां गतिम् ॥ ६१ ॥

na tyajaṃti purīṃ puṇyāṃ dvārakāṃ kṛṣṇasevitām || | sā tvayā sevitā putra sāṃprataṃ kṛṣṇadarśanāt || | piśācayoninirmuktā yāsyāmaḥ paramāṃ gatim || 61 ||

Report an error

द्वादशीवेधजंपापं द्वारकायाः प्रभावतः ॥ । नष्टं पुत्र न सन्देहः संप्राप्ताः परमं पदम् ॥ ६२ ॥

dvādaśīvedhajaṃpāpaṃ dvārakāyāḥ prabhāvataḥ || | naṣṭaṃ putra na sandehaḥ saṃprāptāḥ paramaṃ padam || 62 ||

Report an error

द्वादशीवेधसम्भूतं यत्त्वया पापमर्जितम् ॥ । कृष्णस्य दर्शनात्क्षीणं न जह्यं द्वादशीव्रतम् ॥ ६३ ॥

dvādaśīvedhasambhūtaṃ yattvayā pāpamarjitam || | kṛṣṇasya darśanātkṣīṇaṃ na jahyaṃ dvādaśīvratam || 63 ||

Report an error

रक्षणीयं प्रयत्नेन वेधो दशमिसम्भवः ॥ । नो चेत्पुत्र न संदेहः प्रेतयोनिमवाप्स्यसि ॥ ६४ ॥

rakṣaṇīyaṃ prayatnena vedho daśamisambhavaḥ || | no cetputra na saṃdehaḥ pretayonimavāpsyasi || 64 ||

Report an error

त्रैलोक्य संभवं पापं तेषां भवति भूतले॥ । सशल्यं ये प्रकुर्वंति वासरं कृष्णसंज्ञकम् ॥ ६५ ॥

trailokya saṃbhavaṃ pāpaṃ teṣāṃ bhavati bhūtale|| | saśalyaṃ ye prakurvaṃti vāsaraṃ kṛṣṇasaṃjñakam || 65 ||

Report an error

प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति सशल्यं वासरं हरेः ॥ । ये कुर्वंति न ते यांति मन्वतरशतैर्दिवम् ॥ ६६ ॥

prāyaścittaṃ na tasyāsti saśalyaṃ vāsaraṃ hareḥ || | ye kurvaṃti na te yāṃti manvataraśatairdivam || 66 ||

Report an error

प्रेतत्वं दुःसहं पुत्र दुःसहा यमयातना ॥ । तस्मात्पुत्र न कर्त्तव्यं सशल्यं द्वादशीव्रतम् ॥ ६७ ॥

pretatvaṃ duḥsahaṃ putra duḥsahā yamayātanā || | tasmātputra na karttavyaṃ saśalyaṃ dvādaśīvratam || 67 ||

Report an error

कारयंति हि ये त्वज्ञाः कूटयुक्ताश्च हेतुकाः ॥ । प्रेतयोनिं प्रयास्यंति पितृभिः सह सर्वतः ॥ ६८ ॥

kārayaṃti hi ye tvajñāḥ kūṭayuktāśca hetukāḥ || | pretayoniṃ prayāsyaṃti pitṛbhiḥ saha sarvataḥ || 68 ||

Report an error

द्वादशी दशमीविद्धा संतानप्रविनाशिनी ॥ । ध्वंसिनी पूर्वपुण्यानां कृष्णभक्तिविनाशिनी ॥ ६९ ॥

dvādaśī daśamīviddhā saṃtānapravināśinī || | dhvaṃsinī pūrvapuṇyānāṃ kṛṣṇabhaktivināśinī || 69 ||

Report an error

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामः प्रसादाद्रुक्मिणीपतेः ॥ । प्राप्तं विष्णुपदं पुत्र अपुनर्भवसंज्ञकम् ॥ ७० ॥

svasti te'stu gamiṣyāmaḥ prasādādrukmiṇīpateḥ || | prāptaṃ viṣṇupadaṃ putra apunarbhavasaṃjñakam || 70 ||

Report an error

॥ । ॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ ॥ । चंद्रशर्मन्प्रसन्नोऽहं तव भक्त्या द्विजोत्तम ॥ । शैवभावप्रपन्नोऽपि यस्त्वं जातोऽसि वैष्णवः ॥ ७१ ॥

|| | || śrīkṛṣṇa uvāca || || | caṃdraśarmanprasanno'haṃ tava bhaktyā dvijottama || | śaivabhāvaprapanno'pi yastvaṃ jāto'si vaiṣṇavaḥ || 71 ||

Report an error

नवसप्ततिवर्षाणि न कृतं वासरे मम ॥ । संपूर्णं मत्प्रसादेन तव जातं न संशयः ॥ ७२ ॥

navasaptativarṣāṇi na kṛtaṃ vāsare mama || | saṃpūrṇaṃ matprasādena tava jātaṃ na saṃśayaḥ || 72 ||

Report an error

एकेनैवोपवासेन त्रिस्पृशासंभवेन हि ॥ । द्वारकायाः प्रसादेन मद्दृष्ट्यालोकनेन हि ॥ ७३ ॥

ekenaivopavāsena trispṛśāsaṃbhavena hi || | dvārakāyāḥ prasādena maddṛṣṭyālokanena hi || 73 ||

Report an error

अविद्यामोहितेनैव शिवभक्त्या ममार्चनम् ॥ । न कृतं मत्प्रसादेन कृतं चैव भविष्यति ॥ ७४ ॥

avidyāmohitenaiva śivabhaktyā mamārcanam || | na kṛtaṃ matprasādena kṛtaṃ caiva bhaviṣyati || 74 ||

Report an error

वैशाखे यैरहं दृष्टो द्वारकायां द्विजोत्तम ॥ । त्रिस्पृशावासरे चैव वंजुलीवासरे तथा ॥ ७५ ॥

vaiśākhe yairahaṃ dṛṣṭo dvārakāyāṃ dvijottama || | trispṛśāvāsare caiva vaṃjulīvāsare tathā || 75 ||

Report an error

उन्मीलिनीदिने प्राप्ते प्राप्ते वा पक्षवर्द्धिनी ॥ । नैतेषां चापराधोऽस्ति यद्यपि ब्रह्मघातकाः ॥ ७६ ॥

unmīlinīdine prāpte prāpte vā pakṣavarddhinī || | naiteṣāṃ cāparādho'sti yadyapi brahmaghātakāḥ || 76 ||

Report an error

जन्मप्रभृति पुण्यस्य प्रकृतस्यापि भूसुर ॥ । मत्पुरीदर्शनेनापि फलभागी भवेन्नरः ॥ ७७ ॥

janmaprabhṛti puṇyasya prakṛtasyāpi bhūsura || | matpurīdarśanenāpi phalabhāgī bhavennaraḥ || 77 ||

Report an error

दृष्ट्वा समस्ततीर्थानि प्रभासादीनि भूतले ॥ । मत्पुरीदर्शनेनैव पृष्ट्वाऽपीह भवेत्फलम् ॥ ७८ ॥

dṛṣṭvā samastatīrthāni prabhāsādīni bhūtale || | matpurīdarśanenaiva pṛṣṭvā'pīha bhavetphalam || 78 ||

Report an error

माहात्म्यं द्वारकायास्तु मद्दिने यत्र तत्र वा ॥ । पठेन्मम पुरीं पुण्यां लभते मत्प्रसादतः ॥ ७९ ॥

māhātmyaṃ dvārakāyāstu maddine yatra tatra vā || | paṭhenmama purīṃ puṇyāṃ labhate matprasādataḥ || 79 ||

Report an error

मत्पुरीं वसतां पुण्यं त्रिकालं मम दर्शनात् ॥ । तत्फलं समवाप्नोति यस्त्विदं पठते कलौ ॥ ८० ॥

matpurīṃ vasatāṃ puṇyaṃ trikālaṃ mama darśanāt || | tatphalaṃ samavāpnoti yastvidaṃ paṭhate kalau || 80 ||

Report an error

कलौ काशी च मथुरा ह्यवंती च द्विजोत्तम ॥ । अयोध्या च तथा माया कांची चैव च मत्पुरी ॥ ८१ ॥

kalau kāśī ca mathurā hyavaṃtī ca dvijottama || | ayodhyā ca tathā māyā kāṃcī caiva ca matpurī || 81 ||

Report an error

शालिग्रामभवं चैव बदरी च तथोत्तमा ॥ । कुरुक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं पुष्करं शुभसंज्ञकम् ॥ ८२ ॥

śāligrāmabhavaṃ caiva badarī ca tathottamā || | kurukṣetraṃ bhṛgukṣetraṃ puṣkaraṃ śubhasaṃjñakam || 82 ||

Report an error

प्रयागं च प्रभासं च क्षेत्रं वै हाटकेश्वरम् ॥ । गंगाद्वारं शौकरं च गंगासागरसंगमम् ॥ ८३ ॥

prayāgaṃ ca prabhāsaṃ ca kṣetraṃ vai hāṭakeśvaram || | gaṃgādvāraṃ śaukaraṃ ca gaṃgāsāgarasaṃgamam || 83 ||

Report an error

नैमिषं दण्डकारण्यं तथा वृन्दावनं द्विज ॥ । सैंधवं चार्बुदाख्यं च सर्वाण्यायतनानि च ॥ ८४ ॥

naimiṣaṃ daṇḍakāraṇyaṃ tathā vṛndāvanaṃ dvija || | saiṃdhavaṃ cārbudākhyaṃ ca sarvāṇyāyatanāni ca || 84 ||

Report an error

वनानि मागधादीनि पुष्कराणि द्विजोत्तम ॥ । शैलराजादयः शैला हिमाद्रिप्रमुखा हि ये ॥ ८५ ॥

vanāni māgadhādīni puṣkarāṇi dvijottama || | śailarājādayaḥ śailā himādripramukhā hi ye || 85 ||

Report an error

गंगादयश्च सरितो भूतले संति यानि वै ॥ । तीर्थानि त्रिषु कालेषु समानि द्वारकापुरः ॥ ८६ ॥

gaṃgādayaśca sarito bhūtale saṃti yāni vai || | tīrthāni triṣu kāleṣu samāni dvārakāpuraḥ || 86 ||

Report an error

कलिना कलितं सर्वं वर्जयित्वा तु मत्पुरीम् ॥ । विप्र वर्षशते प्राप्ते मत्पुर्यां मम दर्शने ॥ ८७ ॥

kalinā kalitaṃ sarvaṃ varjayitvā tu matpurīm || | vipra varṣaśate prāpte matpuryāṃ mama darśane || 87 ||

Report an error

तव मृत्युर्महीदेव मत्प्रसादाद्भविष्यति ॥ । त्रिस्पृशावासरे प्राप्ते वैशाखे शुक्लपक्षतः ॥ ८८ ॥

tava mṛtyurmahīdeva matprasādādbhaviṣyati || | trispṛśāvāsare prāpte vaiśākhe śuklapakṣataḥ || 88 ||

Report an error

संगमे बुधवारस्य दिवा भूमौ ममाग्रतः ॥ । दशमं द्वारमासाद्य तव प्राणस्य निर्गमम् ॥ । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादेन भूसुर ॥ ८९ ॥

saṃgame budhavārasya divā bhūmau mamāgrataḥ || | daśamaṃ dvāramāsādya tava prāṇasya nirgamam || | bhaviṣyati na saṃdeho matprasādena bhūsura || 89 ||

Report an error

स्वस्थानं गच्छ विप्रेंद्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ । मद्भक्तानां युगांतेऽपि विनाशो नोपपद्यते ॥ ९० ॥

svasthānaṃ gaccha vipreṃdra sarvānkāmānavāpsyasi || | madbhaktānāṃ yugāṃte'pi vināśo nopapadyate || 90 ||

Report an error

मद्भक्तिं वहतां पुंसामिह लोके परेऽपि वा ॥ । नाशुभं विद्यते किंचित्कुलकोटिं नयेद्दिवम् ॥ ९१ ॥

madbhaktiṃ vahatāṃ puṃsāmiha loke pare'pi vā || | nāśubhaṃ vidyate kiṃcitkulakoṭiṃ nayeddivam || 91 ||

Report an error

॥ मार्कण्डेय उवाच ॥ ॥ । ततो वर्षशते प्राप्ते गत्वा द्वारवतीं पुरीम् ॥ । प्राणान्कृष्णोपदेशेन त्यक्त्वा मोक्षं जगाम ह ॥ ९२ ॥

|| mārkaṇḍeya uvāca || || | tato varṣaśate prāpte gatvā dvāravatīṃ purīm || | prāṇānkṛṣṇopadeśena tyaktvā mokṣaṃ jagāma ha || 92 ||

Report an error

इन्द्रद्युम्न तदाख्यातं माहात्म्यं द्वारकाभवम् ॥ । पुनरेव् प्रवक्ष्यामि यत्ते मनसि वर्त्तते ॥ ९३ ॥

indradyumna tadākhyātaṃ māhātmyaṃ dvārakābhavam || | punarev pravakṣyāmi yatte manasi varttate || 93 ||

Report an error

शृण्वतां पठतां चैव माहा त्म्यं द्वारकाभवम् ॥ । सर्वं फलमवाप्नोति कृष्णेन कथितं च यत् ॥ ९४ ॥

śṛṇvatāṃ paṭhatāṃ caiva māhā tmyaṃ dvārakābhavam || | sarvaṃ phalamavāpnoti kṛṣṇena kathitaṃ ca yat || 94 ||

Report an error

विस्तारयंति लोकेऽस्मिँल्लिखितं यस्य वेश्मनि ॥ । प्रत्यक्षं द्वारकापुण्यं प्राप्यते कृष्णसंभवम् ॥ ९५ ॥

vistārayaṃti loke'smi~llikhitaṃ yasya veśmani || | pratyakṣaṃ dvārakāpuṇyaṃ prāpyate kṛṣṇasaṃbhavam || 95 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).