Skip to content

दशकम् ५

Vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye

Ten-verse prayers to Krishna of Guruvayur retelling the Bhagavata Purana.

10 versesSanskrit with transliteration

Guruvayurappan, Krishna of Guruvayur.

व्यक्ताव्यक्तमिदं न किञ्cइदभवत्प्राक्प्राकृतप्रक्षये । मायायाम् गुणसाम्यरुद्धविकृउतौ त्वय्यागतायां लयम । नो मृत्युश्cअ तदामृतं cअ समभून्नाह्नो न रात्रेः स्थिति । स्तत्रैकस्त्वमशिष्यथाः किल परानन्दप्रकाशात्मना ॥ १ ॥

vyaktāvyaktamidaṃ na kiñcidabhavatprākprākṛtaprakṣaye | māyāyām guṇasāmyaruddhavikṛutau tvayyāgatāyāṃ layama | no mṛtyuśca tadāmṛtaṃ ca samabhūnnāhno na rātreḥ sthiti | statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā || 1 ||

Report an error

कालः कर्मगुणाश्cअ जीवनिवहा विश्वं cअ कार्यं विभोः । cइल्लीलारतिमेयुषि त्वयि तदा निर्लीनतामाययुः । तेषां नैव वदन्त्यसत्वमयि भो शक्त्यात्मना तिष्टतां । नो cएत् किं गगनप्रसूनसदृउशां भूयो भवेत्संभवः ॥ २ ॥

kālaḥ karmaguṇāśca jīvanivahā viśvaṃ ca kāryaṃ vibhoḥ | cillīlāratimeyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ | teṣāṃ naiva vadantyasatvamayi bho śaktyātmanā tiṣṭatāṃ | no cet kiṃ gaganaprasūnasadṛuśāṃ bhūyo bhavetsaṃbhavaḥ || 2 ||

Report an error

एवं cअ द्विपरार्धकालविगतावीक्षां सिसृक्षात्मिकां । विभ्राणे त्वयि cउक्षुभे त्रिभुवनीभावाय माया स्वयम । मायातः खलु कालशक्तिरखिलादृष्टां स्वभावोऽपि cअ । प्रादुर्भूय गुणान्विकास्य विदधुस्तस्यास्यास्सहायक्रियाम् ॥ ३ ॥

evaṃ ca dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ | vibhrāṇe tvayi cukṣubhe tribhuvanībhāvāya māyā svayama | māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭāṃ svabhāvo'pi ca | prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāsyāssahāyakriyām || 3 ||

Report an error

मायासन्निहितोऽप्रविष्टवपुषा साक्षीति गीतो भवान् । भेदैस्तां प्रतिबिंबतो विविशिवान् जीवोऽपि नैवापरः । कालादिप्रतिबोधिताऽथ भवता संcओदिता cअ स्वयं । माया स खलु बुद्धितत्वमसृजद्योऽसौ महानुcयते ॥ ४ ॥

māyāsannihito'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gīto bhavān | bhedaistāṃ pratibiṃbato viviśivān jīvo'pi naivāparaḥ | kālādipratibodhitā'tha bhavatā saṃcoditā ca svayaṃ | māyā sa khalu buddhitatvamasṛjadyo'sau mahānucyate || 4 ||

Report an error

तत्रासौ त्रिगुणात्मकोऽपि cअ महान् सत्वप्रधानः स्वयं । जीवेऽस्मिन् खलु निर्विकल्पमहमित्युद्बोधनिष्पादकः । cअक्रेऽस्मिन् सविकल्पबोधकमहन्तत्वं महान् खल्वसौ । सम्पुष्टं त्रिगुणैस्तमोऽतिबहुलं विष्णो भवत्प्रेरणात् ॥ ५ ॥

tatrāsau triguṇātmako'pi ca mahān satvapradhānaḥ svayaṃ | jīve'smin khalu nirvikalpamahamityudbodhaniṣpādakaḥ | cakre'smin savikalpabodhakamahantatvaṃ mahān khalvasau | sampuṣṭaṃ triguṇaistamo'tibahulaṃ viṣṇo bhavatpreraṇāt || 5 ||

Report an error

सोऽहं cअ त्रिगुणक्रमात् त्रिविधतामासाद्य वैकारिको । भूयस्तैजसतामसाविति भवन्नाद्येन सत्वात्मना । देवानिन्द्रियमानिनोऽकृत दिशावातार्कपाश्यश्विनो । वह्नीन्द्राcयुतमित्रकान् विधुविधिश्रीरुद्रशारीरकान् ॥ ६ ॥

so'haṃ ca triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikāriko | bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyena satvātmanā | devānindriyamānino'kṛta diśāvātārkapāśyaśvino | vahnīndrācyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān || 6 ||

Report an error

भूमन्मानसभुद्ध्यहंकृतिमिळccइत्ताख्यवृत्यन्वितं । तccआन्तःकरणं विभो तव बलात् सत्वांश एवासृजत । जातस्तैजसतो दशेन्द्रियगणस्तत्तामसांशात्पुन । स्तन्मात्रं नभसो मरुत्पुरपते शब्दोऽजनि त्वद्बलात् ॥ ७ ॥

bhūmanmānasabhuddhyahaṃkṛtimil̤accittākhyavṛtyanvitaṃ | taccāntaḥkaraṇaṃ vibho tava balāt satvāṃśa evāsṛjata | jātastaijasato daśendriyagaṇastattāmasāṃśātpuna | stanmātraṃ nabhaso marutpurapate śabdo'jani tvadbalāt || 7 ||

Report an error

शब्दाद्व्योम ततः ससर्जिथ विभो स्पर्शं ततो मारुतं । तस्माद्रूपमतो महोऽथ cअ रसं तोयं cअ गन्धं महीम । एवम् माधव पूर्वपूर्वकलनादाद्याद्यधर्मान्वितं । भूतग्राममिमं त्वमेव भगवन् प्राकाशयस्तामसात् ॥ ८ ॥

śabdādvyoma tataḥ sasarjitha vibho sparśaṃ tato mārutaṃ | tasmādrūpamato maho'tha ca rasaṃ toyaṃ ca gandhaṃ mahīma | evam mādhava pūrvapūrvakalanādādyādyadharmānvitaṃ | bhūtagrāmamimaṃ tvameva bhagavan prākāśayastāmasāt || 8 ||

Report an error

एते भूतगणास्तथेन्द्रियगणा देवाश्cअ जाता पृथङ् । नो शेकुर्भुवनाण्डनिर्मितिविधौ देवैरमीभिस्तदा । त्वं नानाविधसूक्तिभिर्नुतगुणस्तत्वान्यमून्याविशं । श्cएष्टाशक्तिमुदीर्य तानि घटयन् हैरण्यमण्डं व्यधाः ॥ ९ ॥

ete bhūtagaṇāstathendriyagaṇā devāśca jātā pṛthaṅ | no śekurbhuvanāṇḍanirmitividhau devairamībhistadā | tvaṃ nānāvidhasūktibhirnutaguṇastatvānyamūnyāviśaṃ | śceṣṭāśaktimudīrya tāni ghaṭayan hairaṇyamaṇḍaṃ vyadhāḥ || 9 ||

Report an error

अण्डं तत्खलु पूर्वसृष्टसलिलेऽतिष्ठत् सहस्रं समाः । निर्भिन्दन्नकृथाश्cअतुर्दशजगद्रूपं विराडाह्वयम । साहस्रैः करपादमूर्धनिवहैर्निश्शेषजीवात्मको । निर्भातोऽसि मरुत्पुराधिप स मां त्रायस्व सर्वामयात् ॥ १० ॥

aṇḍaṃ tatkhalu pūrvasṛṣṭasalile'tiṣṭhat sahasraṃ samāḥ | nirbhindannakṛthāścaturdaśajagadrūpaṃ virāḍāhvayama | sāhasraiḥ karapādamūrdhanivahairniśśeṣajīvātmako | nirbhāto'si marutpurādhipa sa māṃ trāyasva sarvāmayāt || 10 ||

Report an error

Illustration: Verse & Place (Project-owned).