बौद्धस्य लक्षणं वक्ष्ये सम्यक् च विधिनाधुना । जनदेवास्थिरं युक्तं बौद्धस्य च विशेषतः ॥ १ ॥
bauddhasya lakṣaṇaṃ vakṣye samyak ca vidhinādhunā | janadevāsthiraṃ yuktaṃ bauddhasya ca viśeṣataḥ || 1 ||
अध्यायः ५४ · बौद्धलक्षणम्
bauddhalakṣaṇam
A chapter of the Manasara.
9 versesSanskrit with transliteration
बौद्धस्य लक्षणं वक्ष्ये सम्यक् च विधिनाधुना । जनदेवास्थिरं युक्तं बौद्धस्य च विशेषतः ॥ १ ॥
bauddhasya lakṣaṇaṃ vakṣye samyak ca vidhinādhunā | janadevāsthiraṃ yuktaṃ bauddhasya ca viśeṣataḥ || 1 ||
स्थानकं चासनं वापि सिंहासनादिसंयुतम् । अश्वत्थवृक्षसंयुक्तं कल्पवृक्षं तथा न्यसेत् ॥ २ ॥
sthānakaṃ cāsanaṃ vāpi siṃhāsanādisaṃyutam | aśvatthavṛkṣasaṃyuktaṃ kalpavṛkṣaṃ tathā nyaset || 2 ||
शुद्धश्वेतवर्णं स्याद् विशालाननसंयुतम् । लम्बकर्णायताक्षं स्यात्तुङ्गकोणं स्मिताननम् ॥ ३ ॥
śuddhaśvetavarṇaṃ syād viśālānanasaṃyutam | lambakarṇāyatākṣaṃ syāttuṅgakoṇaṃ smitānanam || 3 ||
दीर्घबाहु विशाला च वक्षःस्थलं च सुन्दरम् । मांसलाङ्गं सुसंपूर्णं लम्बोदरपूर्णकृत् ॥ ४ ॥
dīrghabāhu viśālā ca vakṣaḥsthalaṃ ca sundaram | māṃsalāṅgaṃ susaṃpūrṇaṃ lambodarapūrṇakṛt || 4 ||
समपादस्थानकं कुर्याल्लम्बहस्तं सुखासनम् । द्विभुजं च द्विनेत्रं च चोष्णीषोज्ज्वलमौलिकम् ॥ ५ ॥
samapādasthānakaṃ kuryāllambahastaṃ sukhāsanam | dvibhujaṃ ca dvinetraṃ ca coṣṇīṣojjvalamaulikam || 5 ||
एवं तु स्थानकं कुर्यादासनादि यथाक्रमम् । पीताम्बरधरं कुर्यात्स्थानके चासनेऽपि च ॥ ६ ॥
evaṃ tu sthānakaṃ kuryādāsanādi yathākramam | pītāmbaradharaṃ kuryātsthānake cāsane'pi ca || 6 ||
पीतं वामभुजोर्ध्वे तु चार्धकं तु सदना । स्थावरं जङ्गमं वापि दारु शैलं च लोहजम् ॥ ७ ॥
pītaṃ vāmabhujordhve tu cārdhakaṃ tu sadanā | sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vāpi dāru śailaṃ ca lohajam || 7 ||
चित्रं वा चार्धचित्रं च चित्राभासमथापि वा । पट्टे वा भित्तिके वापि कुर्यान्मृत्तिकाशर्करा ॥ ८ ॥
citraṃ vā cārdhacitraṃ ca citrābhāsamathāpi vā | paṭṭe vā bhittike vāpi kuryānmṛttikāśarkarā || 8 ||
उत्तमं दशतालेन कारयेत्त्वङ्गमानकम् । शेषं प्रागुक्तवत् कुर्यातत्तदागमवद् बुधः ॥ ९ ॥
uttamaṃ daśatālena kārayettvaṅgamānakam | śeṣaṃ prāguktavat kuryātattadāgamavad budhaḥ || 9 ||
Keys: ← → turn the page, J K step through the verses.
Illustration: Verse & Place (Project-owned).